C.2. Dispersif Cihazlar

Piyasadaki dispersif infrared spektrofotometreler, dispersiyona uğrayan ışın için yansıtma optik ağlarını kul­lanan, kaydedicili ve çift-ışınlı cihazlardır. Çift-ışınlı tasarımda, ışın kay­naklarının ve dedektörlerin performansının çok yüksek olması gerekmez. İnfrared ışın kaynaklarının şiddetinin nispeten düşük olması, infrared transduserlerinin düşük duyarlıkta olması ve bu yüzden çok fazla sinyal artırma gerektiğinden dolayı bu özellik önemlidir.

Şekil .9. n-Heksanal'in düşük %T'de aşırı geçirgenlik gösteren infrared spektrumu.

İnfrared bölgede çift-ışınlı cihazların çok kullanıl­masının bir başka nedeni, Şekil.9′da görülmektedir. Alttaki eğri havadaki nem ve karbon dioksitin bazı önemli spektral bölgeleri absorplayarak girişim oluştur­duğunu göstermektedir. Üstteki eğri, referans demeti­nin iki maddenin absorpsiyonunu hemen hemen orta­dan kaldırdığını göstermektedir. Böylece % 100 Flik bir geçirgenlik temel çizgisi ortaya çıkar.

Şekil .9. Atmosferik su buharı ve C0₂‘in tek- ve çift-ışınlı spektrumu. Alttaki, tek-ışınlı cihazla alınan spektrumda, atmosferik gazların absorpsiyonu açıkça görülmektedir. Üstteki çift-ışınla cihazla alınan spekt­rum referans ışın demetinin bu absorpsiyonu hemen hemen tamamen karşıladığını ve kararlı bir % 100T çizgisinin elde edildiğini göstermektedir   (J. D. Ingk İr. and S. R. Crouch, Spectochemical Analysis, p. 409. Engkwood Cliffs, Nf: l’rentkc-Hall, 1988.).

Genellikle, dispersif infrared spektrofotometreleri, dedektör çevresindeki çeşitli kaynaklardan gelen infra­red emisyonu gibi ilave ışınlardan kaynaklanan sinyal­ler ile ışın kaynağından gelen sinyaller arasında dedektörün ayırım yapmasını sağlayan düşük-frekanslı bir kesici (chopper) (dakikada 5 ile 15 dönüşlü) ile donatıl­mıştır. Düşük kesme hızlan, çoğu dispersif cihazlarda kullanılan infrared transduserlerinin yavaş algılamasına yol açar. Genelde, dispersif cihazlann optik tasarımları, numune ve referansın her zaman kaynakla monokromatör arasına konduğu çift-ışınlı ultraviyole/görünür bölge spektrofotometrelerinden fazla farklı değildir. Ultraviyole/görünür ışınların aksine, infrared ışınının numunenin fotokimyasal bozunmasına yetecek kadar enerjili olmaması nedeniy­le, böyle bir düzenek yapmak mümkündür. Bununla birlikte numune ve referansın monokromatörden önce konulması, hücre bölmesinde oluşan saçılmış ışının monokromatör tarafından tamamen bertaraf edilerek transdusere ulaşmasına engel olma üstünlüğü sağlar. More >